Integrallashgan koreys tili grammatikasi – Oʻrta 3 (중급 3)
“Integrallashgan koreys tili” darsligi boʻyicha Oʻrta 3 darajasidagi 47 ta qoida (15 dars): holat oʻzgarishi, taxmin, oʻzlashtirma gap, norasmiy nutq (반말), -(으)ㅁ otlashtirish va oʻrta darajadagi bogʻlovchilar.
1-dars: 대학생활 – Talabalik hayoti3 grammatik qoidalar
밖에 cheklov qoʻshimchasi (-(으)ㄹ 수밖에 없다), -게 되다 holat oʻzgarishi va -(으)ㄹ 생각/계획/예정이다 kelajak rejalari.
- N + 밖에N + bakke#01N + 밖에 – N dan boshqa hech narsa/hech kim yoʻq (faqat N)faqat; …dan boshqa yoʻq; boshqa iloj yoʻq
- V + -게 되다V + -ge doeda#02V + -게 되다 – …adigan boʻlmoq / …ib qolmoq…adigan boʻlmoq; oxiri …ib qolmoq; …ishga qaror qilinmoq
- V + -(으)ㄹ 생각/계획/예정이다V + -(eu)l saenggak/gyehoek/yejeongida#03V + -(으)ㄹ 생각/계획/예정이다 – …moqchi / rejalashtirgan / …ishi koʻzda tutilgan…ishni oʻylamoq; rejalashtirmoq; …ishi belgilangan
2-dars: 성격 – Xarakter3 grammatik qoidalar
-는 길이다/길에 yoʻlda, -(으)ㄴ/는 덕분에 sharofati bilan va -나요? / -(으)ㄴ가요? yumshoq xushmuomala savollar.
- V + -는 길이다 / -는 길에V + -neun girida / -neun gire#04V + -는 길이다 / -는 길에 – …ga ketayotgan yoʻlda / yoʻl-yoʻlakay…ga ketayotib; …ga borar yoʻlida
- N / V + -(으)ㄴ/는 덕분에N / V + -(eu)n/neun deokbune#05N / V + -(으)ㄴ/는 덕분에 – …tufayli / sharofati bilan (ijobiy natija)…sharofati bilan; …tufayli
- V + -나요? / A + -(으)ㄴ가요?V + -nayo? / A + -(eu)ngayo?#06V + -나요? / A + -(으)ㄴ가요? – Yumshoq va xushmuomala soʻroq qoʻshimchasi…mi? (yumshoq xushmuomala savol)
3-dars: 복장과 외모 – Kiyinish va tashqi koʻrinish3 grammatik qoidalar
-는 게 좋다 maslahat, -아/어 보이다 tashqi taassurot va -(으)ㄴ/는/(으)ㄹ 것 같다 taxmin.
- V + -는 게 좋다V + -neun ge jota#07V + -는 게 좋다 – …gan maʼqul (maslahat)…ish kerak; …gan maʼqul; yaxshisi
- A + -아/어 보이다A + -a/eo boida#08A + -아/어 보이다 – …koʻrinmoq (tashqi taassurot)…koʻrinmoq; …ga oʻxshamoq
- V/A + -(으)ㄴ/는/(으)ㄹ 것 같다V/A + -(eu)n/neun/(eu)l geot gatda#09V/A + -(으)ㄴ/는/(으)ㄹ 것 같다 – …ga oʻxshaydi / menimcha (taxmin)…ga oʻxshaydi; menimcha; chamasi
4-dars: 요리 – Pazandachilik3 grammatik qoidalar
대신에 (-는 대신에) oʻrnini bosish, N 말고 muqobil tanlov va -기는 하다 tan olish.
- N + 대신에 / V + -는 대신에N + daesine / V + -neun daesine#10N + 대신에 / V + -는 대신에 – oʻrniga / evazigaoʻrniga; evaziga
- N + 말고 / V + -지 말고N + malgo / V + -ji malgo#11N + 말고 / V + -지 말고 – N emas, balki… / V1 qilmasdan…X emas (balki Y); X oʻrniga; X qilma, balki…
- V/A + -기는 하다V/A + -gineun hada#12V/A + -기는 하다 (-긴 하다) – …-ku, lekin……-ku, lekin…; tan olaman…, biroq…
5-dars: 쇼핑 – Xarid4 grammatik qoidalar
-고 나서 tugatgach, (으)로 tanlov/almashtirish qoʻshimchasi, -다가 toʻxtatilgan/oʻzgargan harakat va -게 ravish yasovchi.
- V + -고 나서V + -go naseo#13V + -고 나서 – …ib boʻlgach…ni toʻliq tugatgach; …ib boʻlgandan soʻng
- N + (으)로 (하다/바꾸다)N + (eu)ro (hada/bakkuda)#14N + (으)로 (하다/바꾸다) – N ni tanlamoq / N ga almashtirmoqN ga toʻxtamoq; N ga almashtirmoq / oʻtkazmoq / ayirboshlamoq
- V + -다가 (-았/었다가)V + -daga (-at/eotdaga)#15V + -다가 (-았/었다가) – …yotib (toʻxtab) / …ib, keyin……yotib (boshqa harakat toʻxtatadi); …ib, soʻng qaytardi/oʻzgartirdi
- A + -게A + -ge#16A + -게 – …cha / …ona (ravish yasovchi)…cha; …adigan qilib; …darajada
6-dars: 부탁 – Iltimos qilish3 grammatik qoidalar
-기(가) 쉽다/어렵다 osonlik/qiyinlik, -는 동안 davomiylik va -(으)려면 niyat sharti.
- V + -기(가) 쉽다/어렵다V + -gi(ga) swipda/eoryeopda#17V + -기(가) 쉽다/어렵다 – …ish oson / qiyin…ish oson / qiyin; …ishga moyil
- N + 동안 / V + -는 동안N + dongan / V + -neun dongan#18N + 동안 / V + -는 동안 – …davomida / …ayotganda(N) davomida; (V) qilayotganda
- V + -(으)려면V + -(eu)ryeomyeon#19V + -(으)려면 – …moqchi boʻlsangiz…moqchi boʻlsangiz; …ish uchun
7-dars: 성공과 실패 – Muvaffaqiyat va muvaffaqiyatsizlik3 grammatik qoidalar
-(는)군요 / -구나 undov qoʻshimchasi, 처럼/같이 oʻxshashlik qoʻshimchasi va -(으)ㄴ/는 편이다 moyillik.
- V + -는군요 / A + -군요V + -neungunyo / A + -gunyo#20V + -는군요 / A + -군요 (-구나) – E, …ekan-da! (undov)E, …ekan-da!; Qanday …!
- N + 처럼 / 같이N + cheoreom / gachi#21N + 처럼 / 같이 – N kabi (oʻxshashlik)kabi; singari; xuddi …dek
- V/A + -(으)ㄴ/는 편이다V/A + -(eu)n/neun pyeonida#22V/A + -(으)ㄴ/는 편이다 – …roq / …ga moyil…ga moyil; …roq; nisbatan
8-dars: 실수와 사과 – Xato va uzr soʻrash4 grammatik qoidalar
-는 바람에 kutilmagan sabab, -는 중이다 davom etayotgan harakat, -도록 하다 koʻrsatma/maqsad va -(으)ㄴ/는 줄 알았다/몰랐다 oldingi taxmin.
- V + -는 바람에V + -neun barame#23V + -는 바람에 – …gani sababli (kutilmagan sabab, salbiy natija)chunki; …tufayli (kutilmagan voqea salbiy natijaga olib keladi)
- N + 중 / V + -는 중이다N + jung / V + -neun jungida#24N + 중 / V + -는 중이다 – …ayotgan payt / jarayonida…ayotgan; hozir …yapti
- V + -도록 하다 / -게(끔)V + -dorok hada / -ge(kkeum)#25V + -도록 하다 / -게(끔) – albatta …ing / …sin debalbatta; …ishiga harakat qilmoq; …sin deb
- V/A + -(으)ㄴ/는/(으)ㄹ 줄 알았다/몰랐다V/A + -(eu)n/neun/(eu)l jul aratda/mollatda#26V/A + -(으)ㄴ/는/(으)ㄹ 줄 알았다/몰랐다 – …deb oʻylagandim / …ni bilmagandim(xato) …deb oʻylagan; …ni umuman bilmagan
9-dars: 일과 직업 – Ish va kasblar4 grammatik qoidalar
-(으)ㄹ 줄 알다/모르다 bilish/bilmaslik, 에 비해서 qiyos, -기를 바라다 tilak va 아무+(이)나/도 noaniq iboralar.
- V + -(으)ㄹ 줄 알다/모르다V + -(eu)l jul alda/moreuda#27V + -(으)ㄹ 줄 알다/모르다 – …ni bilmoq / bilmaslik (qila olish)qilishni bilmoq; qilishni bilmaslik
- N + 에 비해서 (에 비하면)N + e bihaeseo (e bihamyeon)#28N + 에 비해서 (에 비하면) – N ga nisbatan…ga nisbatan; …ga qiyoslaganda
- V + -기를 바라다 (-기 바랍니다)V + -gireul barada (-gi baramnida)#29V + -기를 바라다 (-기 바랍니다) – umid qilmoq / tilamoq / iltimos…umid qilaman; sizga … tilayman; iltimos (eʼlonlarda)
- 아무 + (이)나 / 아무 + 도amu + (i)na / amu + do#30아무 + (이)나 / 아무 + 도 – istalgan… / hech qanday…istalgan kishi/narsa/joy/vaqt; hech kim/hech narsa
10-dars: 소식 – Yangiliklar3 grammatik qoidalar
-다고 하다 oʻzlashtirma darak, -(으)냐고 하다 oʻzlashtirma soʻroq va -(으)ㄹ까 하다 aniq boʻlmagan niyat.
- V + -ㄴ/는다고 하다, A + -다고 하다, N + (이)라고 하다V + -n/neundago hada, A + -dago hada#31V + -ㄴ/는다고 하다 / A + -다고 하다 – Oʻzlashtirma gap (darak gaplar)…deb aytmoq; …ekan deb eshitdim
- V/A + -(으)냐고 하다 / -냐고 묻다V/A + -(eu)nyago hada / -nyago mutda#32V/A + -(으)냐고 하다 (-냐고 묻다) – Oʻzlashtirma gap (soʻroq gaplar)…mi deb soʻramoq; nima/qayerda/qachon deb soʻramoq
- V + -(으)ㄹ까 하다V + -(eu)lkka hada#33V + -(으)ㄹ까 하다 – …sammikan deb oʻylamoq (aniq boʻlmagan niyat)…ishni oʻylab yurmoq; koʻrib chiqmoq
11-dars: 컴퓨터와 인터넷 – Kompyuter va internet3 grammatik qoidalar
-자고 하다 oʻzlashtirma taklif va -(으)라고 하다 buyruq, 반말 norasmiy nutq hamda -다(가) 보면 davomli shart.
- V + -자고 하다 / -(으)라고 하다V + -jago hada / -(eu)rago hada#34V + -자고 하다 / -(으)라고 하다 – Oʻzlashtirma gap (taklif va buyruq)Birga qilishni taklif qilmoq (-자고 하다); kimgadir qil deb aytmoq/buyurmoq (-(으)라고 하다)
- 반말 (-아/어, -니/-냐?, -자, -(으)렴)Banmal (-a/eo, -ni/-nya?, -ja)#35반말 (-아/어, -니/-냐?, -자) – Samimiy / norasmiy nutq uslubi (banmal)Yaqin doʻstlar yoki yoshi kichiklar bilan ishlatiladigan samimiy nutq
- V + -다(가) 보면V + -da(ga) bomyeon#36V + -다(가) 보면 – …ishda davom etsangiz (oxir-oqibat…)…ishda davom etsangiz, oxiri…; davom ettirgan sari…
12-dars: 건강 – Salomatlik3 grammatik qoidalar
-(으)ㅁ otlashtiruvchi, -아/어 가다 davom etayotgan jarayon va -아/어 오다 oʻtmishdan hozirgacha davom.
- V/A + -(으)ㅁV/A + -(eu)m#37V/A + -(으)ㅁ – Otlashtirish va yasama otlar (-(으)ㅁ)…ish; …lik holati (otlashtiruvchi va qisqa yozma gap oxiri)
- V + -아/어 가다V + -a/eo gada#38V + -아/어 가다 – …ib bormoq / tugash arafasida boʻlmoqTugashga qarab bormoq; deyarli tugagan boʻlmoq
- V + -아/어 오다V + -a/eo oda#39V + -아/어 오다 – …ib kelmoq (oʻtmishdan hozirgacha)Oʻtmishdan hozirgacha uzluksiz qilib kelmoq
13-dars: 도시와 시골 – Shahar va qishloq2 grammatik qoidalar
-아/어야겠다 shaxsiy qaror va -았/었으면 좋겠다 faraziy istak.
14-dars: 여행 – Sayohat3 grammatik qoidalar
아무리 -아/어도 kuchli toʻsiqsizlik, -거든(요) sababni tushuntirish va -던데요 eslab kuzatish.
- 아무리 V/A + -아/어도amuri V/A + -a/eodo#42아무리 V/A + -아/어도 – qanchalik …sa hamqanchalik …sa ham; garchi …sa-da
- V/A + -거든(요)V/A + -geodeun(yo)#43V/A + -거든(요) – Gap shundaki… (suhbatda sabab)chunki-da… (gap oxirida); agar… (gap oʻrtasida shart)
- V/A + -던데요 (-던데)V/A + -deondeyo (-deonde)#44V/A + -던데요 (-던데) – Men koʻrdimki… (koʻrganini eslash)Koʻrdimki…; koʻrganimda …edi
15-dars: 문화와 생활 – Madaniyat va turmush3 grammatik qoidalar
-는/(으)ㄴ 대로 (N대로) …ga muvofiq, -지 않으면 안 되다 qoʻsh inkorli majburiyat va -(으)려던 참이다 endi qilmoqchi edim.
- N + 대로 / V + -는/(으)ㄴ 대로N + daero / V + -neun/(eu)n daero#45N + 대로 / V + -는/(으)ㄴ 대로 – …ga muvofiq / …ishi bilan…dek; …ga koʻra; …ishi bilan
- V/A + -지 않으면 안 되다V/A + -ji aneumyeon an doeda#46V/A + -지 않으면 안 되다 – …mai iloj yoʻq / shart (qoʻsh inkor)…mai boʻlmaydi; shart; kerak
- V + -(으)려던 참이다V + -(eu)ryeodeon chamida#47V + -(으)려던 참이다 – Endi …moqchi edimAynan …moqchi boʻlib turgandim
Muhim grammatika va TOPIK imtihoni urgʻusi – Oʻrta 3
1. Oʻzlashtirma gap (-다고 하다, -냐고 하다, -자고 하다, -(으)라고 하다)
★★★★★Qoidalar: V-ㄴ/는다고 | A-다고 | N-(이)라고 | -(으)냐고 | -자고 | -(으)라고
Maslahat: Feʼllarning darak shakli (-ㄴ/는다고 하다), sifatlarning darak shakli (-다고 하다) va inkor buyruq (-지 말라고 하다)ni farqlang.
2. Tashqi koʻrinish, taxmin va anglash (-아/어 보이다, -(으)ㄴ/는 것 같다, -(으)ㄴ/는 줄 알았다)
★★★★★Qoidalar: A-아/어 보이다 | V/A-(으)ㄴ/는/(으)ㄹ 것 같다 | V/A-(으)ㄴ/는 줄 알았다/몰랐다
Maslahat: -아/어 보이다 tashqi taassurotni, -(으)ㄴ/는 줄 알았다 esa voqelikka zid chiqqan oldingi taxminni bildiradi.
3. Vaqt, toʻxtash va sabab bogʻlovchilari (-고 나서, -다가, -는 길에, -는 바람에)
★★★★★Qoidalar: V-고 나서 | V-다가 | V-는 길에 | V-는 바람에
Maslahat: -는 바람에 feʼlga qoʻshiladi va kutilmagan/salbiy oʻtgan natijani bildiradi; bosh gapda buyruq yoki taklif shakli ishlatilmaydi.
4. Holat oʻzgarishi va jarayon (-게 되다, -아/어 가다, -아/어 오다, -다(가) 보면)
★★★★☆Qoidalar: V-게 되다 | V-아/어 가다 | V-아/어 오다 | V-다(가) 보면
Maslahat: -아/어 오다 oʻtmishdan hozirgacha davom etayotgan harakatni, -아/어 가다 esa tugallanish sari borayotgan harakatni bildiradi.