Integrallashgan koreys tili grammatikasi – Boshlangʻich 1 (초급 1)
“Integrallashgan koreys tili” darsligi boʻyicha Boshlangʻich 1 darajasidagi 51 ta grammatik qoida (15 dars): asosiy qoʻshimchalar, xushmuomala gap oxirlari, sonlar, zamonlar, notoʻgʻri tuslanishlar (ㅡ, ㄹ, ㅂ, ㄷ) va kundalik iboralar.
1-dars: 소개 – Tanishuv3 grammatik qoidalar
입니다/입니까 bilan darak va soʻroq gaplar hamda 은/는 mavzu qoʻshimchasi.
2-dars: 학교 – Maktab5 grammatik qoidalar
Joy va narsani koʻrsatuvchi soʻzlar, 이/가 ega qoʻshimchasi, 에 있다/없다 mavjudlik va 이/가 아니다 inkori.
- 여기 / 거기 / 저기yeogi / geogi / jeogi#04여기 / 거기 / 저기 – Bu yer, u yer, ana u yer (joyni koʻrsatuvchi soʻzlar)Bu yer / u yer / ana u yer
- 이것 / 그것 / 저것igeot / geugeot / jeogeot#05이것 / 그것 / 저것 – Bu, shu, ana u (narsani koʻrsatuvchi soʻzlar)Bu / shu / ana u
- N + 이/가N + i/ga#06N + 이/가 – Ega qoʻshimchasiGapning grammatik egasini bildiradi
- N + 에 있다/없다N + e itda/eopda#07N + 에 있다/없다 – N da bor / yoʻqBiror joyda bor / yoʻq boʻlmoq; ega boʻlmoq / boʻlmaslik
- N + 이/가 아니다N + i/ga anida#08N + 이/가 아니다 – N emas (이다 ning inkori)N emas
3-dars: 일상생활 – Kundalik hayot4 grammatik qoidalar
Rasmiy xushmuomala qoʻshimchalari -ㅂ/습니다, -ㅂ/습니까?, 을/를 toʻldiruvchi qoʻshimchasi va harakat joyini bildiruvchi 에서.
- V/A + -ㅂ/습니다V/A + -p/seumnida#09V/A + -ㅂ/습니다 – Rasmiy xushmuomala darak qoʻshimchasiFeʼl va sifatlar uchun rasmiy xushmuomala darak qoʻshimchasi
- V/A + -ㅂ/습니까?V/A + -p/seumnikka?#10V/A + -ㅂ/습니까? – Rasmiy xushmuomala soʻroq qoʻshimchasiFeʼl va sifatlar uchun rasmiy xushmuomala soʻroq qoʻshimchasi
- N + 을/를N + eul/reul#11N + 을/를 – Toʻldiruvchi qoʻshimchasiOʻtimli feʼlning vositasiz toʻldiruvchisini bildiradi
- N + 에서N + eseo#12N + 에서 – N da (harakat joyi)…da (harakat sodir boʻladigan joy)
4-dars: 날짜와 요일 – Sana va hafta kunlari2 grammatik qoidalar
와/과 bogʻlovchi qoʻshimchasi va vaqt/joy qoʻshimchasi 에.
5-dars: 하루 일과 – Kun tartibi3 grammatik qoidalar
Sof koreyscha sonlar, norasmiy xushmuomala qoʻshimchasi -아/어요 (이에요/예요) va yoʻnalish qoʻshimchasi 에 가다/오다.
- 하나, 둘, 셋… (고유어 수사)hana, dul, set...#15Sof koreyscha sonlar 1–10 (하나, 둘, 셋, 넷…) va hisob soʻzlariNarsalar, soat va yoshni sanashda ishlatiladigan sof koreyscha sonlar
- V/A + -아/어요 (N + 이에요/예요)V/A + -a/eoyo#16V/A + -아/어요 va N + 이에요/예요 – Norasmiy xushmuomala gap oxiriKundalik suhbatda eng koʻp ishlatiladigan xushmuomala gap oxiri
- N + 에 가다/오다/다니다N + e gada/oda/danida#17N + 에 가다/오다/다니다 – N ga bormoq / kelmoq / qatnamoq (manzil qoʻshimchasi)Biror joyga bormoq / kelmoq / muntazam qatnamoq
6-dars: 주말 – Dam olish kunlari4 grammatik qoidalar
안 inkor ravishi, -았/었- oʻtgan zamon, 하고 qoʻshimchasi va -(으)ㅂ시다 taklif qoʻshimchasi.
- 안 + V/Aan + V/A#18안 + V/A – …ma (qisqa inkor)…ma (feʼl va sifatlarning qisqa inkori)
- V/A + -았/었-V/A + -at/eot-#19V/A + -았/었- – Oʻtgan zamon qoʻshimchasiTugallangan harakat yoki oʻtgan holatni bildiruvchi qoʻshimcha
- N + 하고N + hago#20N + 하고 – va / bilan (ogʻzaki nutq qoʻshimchasi)va / bilan
- V + -(으)ㅂ시다V + -(eu)psida#21V + -(으)ㅂ시다 – Keling, …aylik (rasmiy xushmuomala taklif shakli)Keling, birga …aylik!
7-dars: 물건 사기 (1) – Xarid qilish (1)3 grammatik qoidalar
ㅡ notoʻgʻri tuslanishi, 은/는 qiyoslovchi qoʻshimcha va -고 싶다 istak ifodasi.
- ㅡ 불규칙 (Bất quy tắc ㅡ)eu bulgyuchik#22ㅡ notoʻgʻri tuslanishi (ㅡ 불규칙)-아/어 bilan boshlanuvchi qoʻshimchadan oldin ㅡ unlisi tushib qoladi
- N + 은/는 (Đối chiếu)N + eun/neun (contrast)#23N + 은/는 (qiyos) – Qiyoslovchi mavzu qoʻshimchasi…esa / …ga kelsak (ikki narsani qiyoslash)
- V + -고 싶다 / -고 싶어하다V + -go sipda#24V + -고 싶다 / -고 싶어하다 – V qilishni xohlamoqBiror ishni qilishni xohlamoq
8-dars: 음식 – Taomlar3 grammatik qoidalar
-겠- niyat/kelasi zamon qoʻshimchasi, -지 않다 toʻliq inkor va -(으)세요 xushmuomala buyruq.
- V + -겠-V + -get-#25V + -겠- – …aman (soʻzlovchi niyati va xushmuomala iboralar)…aman (birinchi shaxs soʻzlovchining niyati yoki turgʻun xushmuomala iboralar)
- V/A + -지 않다V/A + -ji anta#26V/A + -지 않다 – …ma (toʻliq inkor)…ma (feʼl va sifatlarning toʻliq inkori)
- V + -(으)세요V + -(eu)seyo#27V + -(으)세요 – Iltimos, …ing (xushmuomala buyruq va iltimos)Iltimos, …ing (xushmuomala iltimos yoki buyruq)
9-dars: 집 – Uy3 grammatik qoidalar
(으)로 yoʻnalish qoʻshimchasi, -(으)ㄹ래요 norasmiy niyat qoʻshimchasi va 도 qoʻshish qoʻshimchasi.
10-dars: 가족 – Oila4 grammatik qoidalar
Katta sof koreyscha sonlar, 께서/께서는 hurmat qoʻshimchasi, -(으)시- hurmat qoʻshimchasi va ㄹ notoʻgʻri tuslanishi.
- 스물, 서른, 마흔… (고유어 수사 2)seumul, seoreun, maheun...#31Sof koreyscha oʻnliklar (20–90) va yoshni aytish (살 / 세)Yosh va miqdorni sanashda ishlatiladigan 20–99 sof koreyscha sonlar
- N + 께서/께서는N + kkeseo/kkeseoneun#32N + 께서/께서는 – Hurmat ega / mavzu qoʻshimchasiHurmatli shaxslar uchun ega/mavzu qoʻshimchasi
- V/A + -(으)시-V/A + -(eu)si-#33V/A + -(으)시- – Egaga hurmat qoʻshimchasiHarakatni bajaruvchi yoki holat egasiga hurmatni bildiradi
- ㄹ 불규칙 (Bất quy tắc ㄹ)rieul bulgyuchik#34ㄹ notoʻgʻri tuslanishi (ㄹ 불규칙)ㄴ, ㅂ yoki ㅅ bilan boshlanuvchi qoʻshimchadan oldin oxirgi ㄹ tushib qoladi
11-dars: 날씨 – Ob-havo4 grammatik qoidalar
-고 bogʻlovchi qoʻshimcha, 부터 ~ 까지 vaqt oraligʻi, -(으)ㄹ 거예요 kelasi zamon va ㅂ notoʻgʻri tuslanishi.
- V/A + -고V/A + -go#35V/A + -고 – va / soʻng (bogʻlovchi qoʻshimcha)va / soʻng (harakat/holatlarni sanash yoki ketma-ket voqealar)
- N + 부터 ~ N + 까지N + buteo ~ N + kkaji#36N + 부터 ~ N + 까지 – …dan …gacha (vaqt oraligʻi)(boshlanish vaqti)dan (tugash vaqti)gacha
- V/A + -(으)ㄹ 거예요V/A + -(eu)l geoyeyo#37V/A + -(으)ㄹ 거예요 – …aman / ehtimol (kelasi zamon va taxmin)…moqchiman (kelajak rejasi); ehtimol (taxmin)
- ㅂ 불규칙 (Bất quy tắc ㅂ)bieup bulgyuchik#38ㅂ notoʻgʻri tuslanishi (ㅂ 불규칙)Unli bilan boshlanuvchi qoʻshimchadan oldin oxirgi ㅂ 우 (yoki 오) ga aylanadi
12-dars: 전화 – Telefon qilish3 grammatik qoidalar
에게/한테/께 qabul qiluvchi qoʻshimchalari, -지만 zidlov bogʻlovchisi va -(으)려고 하다 niyat qolipi.
- N + 에게 / 한테 / 께N + ege / hante / kke#39N + 에게 / 한테 / 께 – …ga (shaxs/hayvon qabul qiluvchi qoʻshimchasi)…ga (harakat yoʻnaltirilgan shaxs yoki hayvon)
- V/A + -지만V/A + -jiman#40V/A + -지만 – lekin / garchi (zidlov bogʻlovchisi)lekin / biroq / garchi
- V + -(으)려고 하다V + -(eu)ryeogo hada#41V + -(으)려고 하다 – V qilmoqchi boʻlmoqV qilmoqchi / rejalashtirmoq / endi …moqchi boʻlmoq
13-dars: 생일 – Tugʻilgan kun3 grammatik qoidalar
-아/어서 sabab bogʻlovchisi, -(으)ㄹ까요? taklif savoli va 못 qila olmaslik ravishi.
- V/A + -아/어서 (Nguyên nhân)V/A + -a/eoseo (reason)#42V/A + -아/어서 (sabab) – …gani uchun / shuning uchunchunki / …gani uchun (sabab yoki asosni bildiradi)
- V + -(으)ㄹ까요?V + -(eu)lkkayo?#43V + -(으)ㄹ까요? – …aylikmi? / …aymi? (taklif va soʻroq)…aylikmi? / Men …aymi?
- 못 + Vmot + V#44못 + V – V qila olmaslik (imkoniyatning qisqa inkori)V qila olmaslik (tashqi sharoit yoki qobiliyat yetishmasligi sababli)
14-dars: 취미 – Qiziqishlar3 grammatik qoidalar
-(으)ㄹ 수 있다/없다 imkoniyat qolipi, -기 / -는 것 feʼlni otlashtirish va ㄷ notoʻgʻri tuslanishi.
- V + -(으)ㄹ 수 있다/없다V + -(eu)l su itda/eopda#45V + -(으)ㄹ 수 있다/없다 – V qila olmoq / olmaslikQila olmoq / olmaslik; V ni bajarishga qodir / qodir emas
- V + -기 / -는 것V + -gi / -neun geot#46V + -기 / -는 것 – Feʼlni otlashtirish (V qilish)Feʼlni ot birikmasiga aylantiradi ('V qilish')
- ㄷ 불규칙 (Bất quy tắc ㄷ)digeut bulgyuchik#47ㄷ notoʻgʻri tuslanishi (ㄷ 불규칙)Unli bilan boshlanuvchi qoʻshimchadan oldin oxirgi ㄷ ㄹ ga aylanadi
15-dars: 교통 – Transport4 grammatik qoidalar
에서 ~ 까지 masofa oraligʻi, (으)로 vosita qoʻshimchasi va -(으)러 가다/오다 harakat maqsadi.
- N + 에서 ~ N + 까지N + eseo ~ N + kkaji#48N + 에서 ~ N + 까지 – …dan …gacha (joy va masofa)(joʻnash joyi)dan (manzil)gacha
- N + (으)로 (Phương tiện/Công cụ)N + (eu)ro (means)#49N + (으)로 (vosita / asbob) – N bilan / N da…bilan / …da (transport, asbob, material, til)
- V + -(으)러 가다/오다V + -(eu)reo gada/oda#50V + -(으)러 가다/오다 – V qilgani bormoq / kelmoqBiror ish qilish uchun bormoq / kelmoq
- N + 을/를 타다 / 갈아타다N + eul/reul tada / garatada#51N + 을/를 타다 / 갈아타다 – Minmoq / almashtirib minmoq (transport)Transportga minmoq (타다) va boshqasiga almashtirmoq (갈아타다)
Muhim grammatika va TOPIK imtihoni urgʻusi – Boshlangʻich 1
1. Asosiy qoʻshimchalar (은/는, 이/가, 을/를, 에, 에서, 와/과, 하고, 도)
★★★★★Qoidalar: N + 은/는 | N + 이/가 | N + 을/를 | N + 에/에서
Maslahat: '에' (joylashgan oʻrin, manzil, vaqt) va '에서' (harakat sodir boʻladigan joy, boshlangʻich nuqta)ni aniq farqlang.
2. Rasmiy va norasmiy xushmuomala gap oxirlari (-ㅂ/습니다, -아/어요)
★★★★★Qoidalar: V/A + -ㅂ/습니다 | V/A + -아/어요 | N + 이에요/예요
Maslahat: Oʻzagida ㅏ/ㅗ unlisi boʻlsa -아요, boshqa unlilarda -어요 qoʻshiladi; 하다 esa 해요 boʻladi.
3. Boshlangʻich 1 dagi 4 ta asosiy notoʻgʻri tuslanish (ㅡ, ㄹ, ㅂ, ㄷ)
★★★★★Qoidalar: ㅡ 탈락 | ㄹ 탈락 | ㅂ -> 우/오 | ㄷ -> ㄹ
Maslahat: ㄹ undoshi ㄴ, ㅂ, ㅅ oldidan tushib qoladi; ㅂ unli oldidan 우 ga aylanadi (돕다/곱다 bundan mustasno -> 오); ㄷ unli oldidan ㄹ ga aylanadi.
4. Zamonlar va hurmat shakli (oʻtgan -았/었-, kelasi -(으)ㄹ 거예요, hurmat -(으)시-)
★★★★★Qoidalar: V/A + -았/었- | V/A + -(으)ㄹ 거예요 | V/A + -(으)시-
Maslahat: Ega katta yoshdagi yoki rahbar boʻlsa, 께서/께서는 ni -(으)세요 va maxsus hurmat feʼllari (드시다, 주무시다, 계시다) bilan qoʻllang.
